آقای نیلی! چرا پاسخگوی عملکرد اقتصادی پنج ساله تان نیستید؟

روز گذشــته، مســعود نیلی از مدیران ســازمان برنامه و طراحان سیاســت های تعدیل اقتصادی در دولت هاشــمی رفســنجانی، معاون سازمان برنامه در دولت اصلاحات، مشاور اقتصادی رئیس دولت یازدهم و دستیار ویژه رئیس جمهور در امور اقتصادی در دولت دوازدهم در یادداشتی پــس از مدت ها ســکوت به برخی از مســائل و انتقــادات مطرح شــده ازســوی اقتصاددان های نهادگرا خطاب به وی پاســخ داده است.

روز گذشــته، مســعود نیلی از مدیران ســازمان برنامه و طراحان سیاســت های تعدیل اقتصادی در دولت هاشــمی رفســنجانی، معاون سازمان برنامه در دولت اصلاحات، مشاور اقتصادی رئیس دولت یازدهم و دستیار ویژه رئیس جمهور در امور اقتصادی در دولت دوازدهم در یادداشتی پــس از مدت ها ســکوت به برخی از مســائل و انتقــادات مطرح شــده ازســوی اقتصاددان های نهادگرا خطاب به وی پاســخ داده است. پاسخی که به نظر می رســد با اصرار مشاوران و دوستان رسانه ای وی و پس از افزایش انتقادات از شخص وی صورت گرفته است. اما کارشناسان معتقدند فارغ از مباحث نظری، نیلی در مقام یک مسئول باید پاسخگوی وضعیت فعلی اقتصاد باشد.  
 

فرار از پاسخگویی

میثم مهر پور پژوهشــگر اقتصادی در واکنش به اظهارات نیلی تأکید کرد: ایشان با تقسیم بندی اقتصاددانان به دو طیف نهادگرا و طرفدار اقتصاد آزاد بیشــتر به دنبال این بوده است تا با فرار از پاسخگویی به انتقادات صورت گرفته، موضوع را به صورت عمومی و در بستر اختلاف دیدگاه بین دو مکتب اقتصادی نشان دهد.

وی افزود: نیلی در این یادداشت درباره نگاهش به نرخ ارز گفته است یکی از زیان بارترین اتفاقات اقتصاد کلان که صدمات بلندمدت و فراگیری به بار می آورد، جهش های بزرگ نرخ ارز است. نقش بزرگ تخریبی این جهــش ها، برهم زدن ثبات اقتصاد کلان و تحمیــل عدم قطعیت به اقتصاد اســت. بر این اســاس، جلوگیری از جهش های ناخواســته، در گرو اصلاح تدریجی و ملایم نرخ ارز اســت؛ البته در چارچوب یک برنامه اقتصاد کلانِ «معتبرِ» کاهش قاعده مند تورم که کاهش انتظارات تورمی را به همراه داشــته باشــد و... و.  

سؤال اینجاست ایشان که خود را مخالف قیمت گذاری و تعیین نــرخ ارز و بی تقصیر در افزایش آن می داند، چرا زمانی که نرخ ارز در ســال ۹۲با روندی کاهشــی به حدود ۳۲۰۰ تومان رسید و مجموعــه دولت و در رأس آن ولی االله ســیف به عنــوان رئیس کل بانک مرکــزی این نرخ را نرخی مناســب دانسته و به نوعی مانع از کاهش بیشتر آن شــد. باتوجه به انباشت تورم حداقل ۵۰ درصــدی طی ســال های ۹۲ تا ۹۶، نرخ ارز افزایشی کمتر از ۵۰۰ تومان داشت، اما نیلی به رغم حضور در دولت در این باره ســکوت اختیار کرد. یا در مثال دیگری سر منشأ افزایش نرخ ارز را می توان سرمقاله نیلی در اواسط فروردین ماه ســال جاری دانســت. زمانی که نرخ دلار حدود ۵۰۰۰ تومان بود، این نرخ را رقم کمی دانسته و صراحتاً می نویسد، افزایش نرخ دلار به نفع تولید است. موضوعی که پالســی مثبت برای افزایش 
نرخ ارز ازسوی وی به عنوان دستیار ویژه رئیس جمهــور در امور اقتصادی به شــمار می رود و با نوشته های امروز وی کاملاً در تضاد است.  
 

نیلی اقتصاددان یا مسئول
مهرپور خطاب به نیلی تأکید کرد: بیان مشــکلات و ارائــه راهکارهای اقتصادی آن هــم بیرون از گود، کار شــما نیست. شما وسط میدان هستید که اگر نیســتید، چرا از دولت خارج نمی شوید؟ چرا پاســخگوی حضور پنج ســاله تان در دولت نیســتید؟ برآیند و عملکرد حضور تقریباً ۲۰۰۰روزه شــما در دولت های یازدهم و دوازدهم چه بوده است؟ تفاوت شما با یک کارشناس اقتصادی بیرون از دولت چیست؟  
این کارشــناس ارشد اقتصاد درعین حال به این نکته اشــاره کرد که حرف های نیلی از دید یک اقتصاددان خارج از دولت شاید قابل احترام باشد، اما فراموش نکنیم که نیلی اقتصاددان مســتقل و غیردولتی نیســت. وی مشاور اقتصادی رئیس جمهــور دولــت یازدهم و دســتیار ویژه رئیس جمهور در امــور اقتصادی در دولــت دوازدهم اســت، اما نیلی در این یادداشت با همان شگرد همیشــگی اش یعنی فرار رو بــه جلو خود را در جایگاه اســتاد بزرگ اقتصاد قــرار داده و به نقد و بررسی تفکرات اقتصاددانان موسوم به نهادگرا پرداخته اســت. ایــن درحالی اســت که عمده منتقدیــن نیلی در ماه های اخیر در دانشــگاه ها درحال تدریس بوده و مســعود نیلی در مســیر رفت و برگشــت به خیابان پاستور و چیدن تیم اقتصادی دولت بوده اســت. با ایــن حال جای شــاکی و متشاکی عوض شــده و نیلی به جای پاسخگویی درباره وضعیت موجود اقتصاد ایران، درســت مانند دهــه ۷۰ (البته حــالا با مدرک دانشــگاهی در رشــته اقتصاد) ضمن حضور در زمین بازی، مانند آدم های بیرون از میدان حرف می زند. البته که این ویژگی لیبرال ها اســت که می توانند درعین حال که در زمین بازی مشغول بازی هستند، منتقد بازی نیز باشند.

مشکلات اقتصادی، نتیجه سیاست های لیبرالی است

 کارشناس دیگر اقتصادی نیز تأکید کرد: حرفی که مــا با تکنوکرات و متفکریــن اقتصاد لیبرال داریم، این اســت که می گوییم ۳۰ سال است از بعد جنگ تاکنون برنامه های توســعه، نهادهای اقتصادی و اتاق های فکر اقتصادی دســت شما بوده است. هرچند در دولت ها مثل دوره احمدی نژاد وزرا ازسوی شما تعیین نشده اند، اما بدنه از بین شــما انتخاب شده است. سؤال ما این است که در این ۳۰ سال چه کسی حرف انتزاعی زده است.

روح االله ایزد خواه پژوهشــگر اقتصــادی ادامه داد: این هــا در یــک دوره ای گفتند، خودکفایی دیگر بس اســت. از این پس به سمت «درهای باز، توســعه صادرات» برویم. همــه برنامه ها و سیاست ها هم به نفع شــعار آن ها نوشته شد و کسی هم مانع نشد. الآن قضاوت کنند ما بعد ســه دهه به چیزی به نام توســعه صادرات رســیدیم؟ آیا الآن صادرات ما توسعه یافته اســت؟ ما یک سری اقلام خام و نیمه خام به دنیا صادر می کنیم و هیچ پیشرفتی نداشتیم. از خام فروشی آیا دو پله بیرون آمده ایم؟ می خواستیم یک خودرو صادر کنیم، آن قدر دچار التهاب شدیم که آن هم رها شد. خصوصی سازی و مقررات زدایی به کجا رســید؟ با شــعار توسعه زیرســاخت ها این همه شهرک صنعتی زده شد، این همــه مناطق آزاد و منطقه ویــژه اقتصادی ســاختند. امروز بگویند این زیرســاخت ها که با پول مردم ساخته شد چقدر توانسته است اقتصاد کشور را درمان کند و سرپا نگه دارد؟ مسئول این همه زیرساخت و سرمایه خوابیده و راکد در کشور کیست؟  
بــه گفته وی همه این ها با تفکــرات این آقایان ساخته شــد. برنامه اول، دوم و سوم توسعه که مســتقیم توسط آقای نیلی نوشــته شد، درتیم برنامه چهارم دخیــل بود با این چهار برنامه ۲۰ سال مستقیم اقتصاد کشور را شما اداره کردید، نه با واســطه، نه اینکه شــما مشاور باشید، شما مســئول برنامه بودید، تیم شما بدون مشارکت نخبگان و پشت درهای بسته برنامه را می نوشت، یعنی در تدوین برنامه های توسعه مطلق العنان بودیــد، خوب چــه کردید؟ آیا شــما می توانید کارنامه خودتان را نادیده بگیرید و امروز منادی نجات اقتصاد ایران بشوید؟  
وی تصریــح کرد: صحبت های اخیر ایشــان در پاســخ به منتقدان، یک دعوای تصنعی است، ما دعــوای نظری نداریم، ما صحبت از آنچه شــده می کنیم، می گوییم در این ۳۰ ســال مگر تورم دائمی نداشــته ایم، این تز شما بود که قیمت ها باید آزاد باشد، حواله ها برداشته شود، مداخلات دولتی برداشته شود، تعاونی های تولید به مصرف جمع شــود. این ابرچالش هایــی که آقای نیلی اخیرا برشمرده اســت از کدام برنامه های توسعه نشأت گرفته است و چه کسی غیر ایشان مسئول است. ایزد خواه ادامه داد: الآن با دکتر نیلی طرف هستیم که چهار برنامه توسعه را مستقیم نوشته و در دو برنامه توسعه دیگر هم همفکرانش دخیل بوده و تأثیر اصلی را داشتند، گفتید قیمت ها آزاد باشد، الآن می گوییم آیا در این ۳۰ سال قیمت ها آزاد شــد؟ اگر آزاد شد به نفع اقتصاد کشور بود یا خیر؟ ما داریم درباره این موارد وآنچه شــده با شــما حرف می زنیم وغیر از این رفتن به سمت جاده خاکی است.
ایزدخواه تأکید کرد: ایشــان می گویند من یک مشــاور بودم، از ایشان می پرســیم آن زمان که مرحوم هاشمی به شــما اختیار تام داده بود در برنامه ریزی و ســازمان برنامه مطلقاً دست شما بود، آن زمانی که دانشــکده شــما برای دولت آقای خاتمی اســتراتژی می نوشت، آن زمانی که همفکران شــما در بدنه کارشناسی دولت بودند، مراکز و اتاق های فکر دست شما بود و شعارهایشما پیاده شــد، آن زمان را فراموش کرده اید و حالا اقتصاد ایران نهادگرا شده است؟


 اقتصاد لیبرال یا نهاد گرا
به گفته وی با شاخص های علمی قضاوت کنیم، شــاخص های هر دو اقتصاد نهادگرا و لیبرال نیز مشــخص است. ســؤال این اســت، در این ۳۰ســال آیا اقتصاد ایران لیبرال تر شــده اســت یا 
نهادگراتر؟ واضح اســت که لیبرال تر شده است؛ وگرنه این همه صندوق های پول و بانک جهانی به خاطر نزدیک شدن به شــاخص های اقتصاد لیبرالی برای ما تشکر و تقدیر نمی فرستادند که توانسته ایم برنامه های آن را در هدفمندی یارانه ها و آزاد سازی قیمت ها اجرا کنیم. وی خاطرنشــان کرد: به هرحــال همگان باید درباره نقش منحصر به فرد شــما و ماهیت امروز اقتصاد ایران و فروپاشی که نظام اقتصادی کشور دچارش شده، قضاوت کنند

کد خبر 56

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 8 =